Başlık

Vergi Usul Kanunu Sirküleri/17

Tarih

24/03/2005

Sayı

VUK-17/2005-4/Enflasyon Düzeltmesi Uygulaması-11

 

 

T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü



VERGİ USUL KANUNU SİRKÜLERİ /17

 

Konusu

: Enflasyon Düzeltmesi Uygulaması

Tarihi

: 24 / 03 / 2005

Sayısı

: VUK-17/2005-4/Enflasyon Düzeltmesi Uygulaması-11

İlgili olduğu maddeler

: Vergi Usul Kanunu Mükerrer Madde 298, Geçici Madde 25,
5024 Sayılı Kanun Geçici Madde 1, 5228 Sayılı Kanun Madde 59

1. Giriş

Bakanlığımıza intikal eden olaylardan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun geçici 25 ve mükerrer 298 inci maddelerine göre yapılacak enflasyon düzeltmesine ilişkin olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

2. Reel Olmayan Finansman Maliyeti

2. 1. Reel Olmayan Finansman Maliyetinin Tevsik Edilebilmesi Halinde Düzeltme İşlemi

Reel olmayan finansman maliyetinin hesaplanmasında tereddütler olduğu anlaşılmış olup, konuya ilişkin olarak aşağıdaki örnekler verilmiştir.

Örnek 1

1999 yılının Ocak ayında 20 milyar TL. na bir bina satın alınmıştır. Söz konusu binanın alımında, 6 milyar TL. banka kredisi kullanılmış ve kullanılan kredi için toplam 12 milyar TL. finansman giderine katlanılmıştır. Bina her yıl yeniden değerlemeye ve normal usulde amortismana (amortisman oranı % 2) tabi tutulmuş, 163 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yer alan açıklamalar paralelinde binanın finansmanında kullanılan krediye ilişkin katlanılan faiz giderlerinin tamamı maliyetle ilişkilendirilmiştir.

Yıllar itibariyle gerçekleşen finansman giderleri aşağıda gösterilmiştir.

1999 yılı için, 4.000.000.000 TL.

2000 yılı için, 4.000.000.000 TL.

2001 yılı için, 4.000.000.000 TL.

Anapara ve faiz ödemeleri, yıl sonlarında ve üç eşit taksitte gerçekleşmiştir. Bu verilere göre 31/12/2003 tarihli bilançoda yer alan söz konusu binanın ve binaya ait birikmiş amortismanların düzeltilmiş tutarları aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

(1000 TL.)

 

Yıllar

Yeniden Değerlemeden Önceki Bina Maliyeti

Yeniden Değerleme Oranı (%)

Yeniden Değerlenmiş Bina Maliyeti

Finansman Gid.Eklenmiş Yen. Değ. Bina Maliyeti(1)

Üzerinden Amortisman Ayrılacak Tutar

Cari Yıl Amortisman Gideri(2)

Birikmiş Amortisman

ROFM(3)

1999

24.000.000

 

24.000.000

24.000.000

24.000.000

480.000

480.000

3.436.676

2000

24.000.000

56,00%

37.440.000

41.440.000

28.000.000

561.633

1.310.433

1.306.391

2001

37.440.000

53,20%

57.358.080

65.358.080

32.000.000

644.966

2.609.120

1.771.287

2002

57.358.080

59,00%

91.199.347

99.199.347

32.000.000

644.966

4.647.974

 

2003

91.199.347

28,50%

117.191.161

125.191.161

32.000.000

644.966

6.500.317

 


Buna göre, söz konusu binanın düzeltilmiş tutarı aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

(1000 TL.)

 

Düzeltmeye Konu İktisadi Kıymet

Düzeltmeye Esas Alınan Tarih

Düzeltmeye Esas Tutar

Düzeltme Katsayısı

Düzeltilmiş Tutar

Bina

1999 / Ocak

20.000.000

5,86533

117.306.600

Reel Finansman M.

1999 / Aralık

563.324

3,72928

2.100.794

Reel Finansman M.

2000 / Aralık

2.693.609

2,81116

7.572.167

Reel Finansman M.

2001 / Aralık

2.228.713

1,49082

3.322.610

Reel Finansman M.

2002 / Aralık

0

1,13942

0

Binanın Düzeltilmiş Değeri

130.302.171

Birikmiş amortismanların 328 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yer alan açıklamalar doğrultusunda düzeltilmesi ise aşağıdaki şekilde gerçekleştirilecektir.

Öncelikle binanın değerinde düzeltme sonrasında ortaya çıkan artış oranı bulunacaktır.

Artış Tutarı = 130.302.171.000 – 125.191.161.000 = 5.111.010.000 TL.

Artış Oranı = 5.111.010.000 / 125.191.161.000 = % 4,08256

Daha sonra söz konusu artış oranı 31/12/2003 tarihli bilançoda görünen birikmiş amortisman tutarına uygulanacak ve düzeltilmiş birikmiş amortisman tutarı bulunacaktır.

Düzeltilmiş Birikmiş Amortisman Tutarı = 6.500.317.000 x 1,04083 = 6.765.724.943 TL

Örnek 2(4)

1999 yılının Ocak ayında 20 milyar TL. na bir bina satın alınmıştır. Söz konusu binanın alımında, 6 milyar TL. banka kredisi kullanılmış ve kullanılan kredi için toplam 12 milyar TL. finansman giderine katlanılmıştır. Bina her yıl yeniden değerlemeye ve normal usulde amortismana (amortisman oranı % 2) tabi tutulmuş, 163 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yer alan açıklamalar paralelinde binanın finansmanında kullanılan krediye ilişkin katlanılan faiz giderlerinin aktifleştirme tarihine kadar olan kısmı maliyete intikal ettirilmiş, aktifleştirildikten sonraki döneme ilişkin olanlar ise doğrudan gider yazılmıştır.

Yıllar itibariyle gerçekleşen finansman giderleri aşağıda gösterilmiştir.

1999 yılı için, 4.000.000.000 TL.

2000 yılı için, 4.000.000.000 TL.

2001 yılı için, 4.000.000.000 TL.

Anapara ve faiz ödemeleri, yıl sonlarında ve üç eşit taksitte gerçekleşmiştir. Bu verilere göre 31/12/2003 tarihli bilançoda yer alan söz konusu binanın ve binaya ait birikmiş amortismanların düzeltilmiş tutarları aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

(1000 TL.)

 

Yıllar

Yeniden Değerlemeden Önceki Bina Maliyeti

Yeniden Değerleme Oranı (%)

Yeniden Değerlenmiş Bina Maliyeti

Üzerinden Amortisman Ayrılacak Tutar

Cari Yıl Amortisman Gideri

Birikmiş Amortisman

ROFM

1999

24.000.000

 

24.000.000

24.000.000

480.000

480.000

3.436.676

2000

24.000.000

56,00%

37.440.000

24.000.000

480.000

1.228.800

0

2001

37.440.000

53,20%

57.358.080

24.000.000

480.000

2.362.522

0

2002

57.358.080

59,00%

91.199.347

24.000.000

480.000

4.236.409

0

2003

91.199.347

28,50%

117.191.161

24.000.000

480.000

5.923.786

0


Buna göre, söz konusu binanın düzeltmiş tutarı aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

(1000 TL.)

 

Düzeltmeye Konu İktisadi Kıymet

Düzeltmeye Esas Alınan Tarih

Düzeltmeye Esas Tutar

Düzeltme Katsayısı

Düzeltilmiş Tutar

Bina

1999 / Ocak

20.000.000

5,86533

117.306.600

Reel Finansman M.

1999 / Aralık

563.324

3,72928

2.100.794

Reel Finansman M.

2000 / Aralık

0

2,81116

0

Reel Finansman M.

2001 / Aralık

0

1,49082

0

Reel Finansman M.

2002 / Aralık

0

1,13942

0

Binanın Düzeltilmiş Değeri

119.407.394

Birikmiş amortismanların 328 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yer alan açıklamalar doğrultusunda düzeltilmesi ise aşağıdaki şekilde gerçekleştirilecektir.

Öncelikle binanın değerinde düzeltme sonrasında ortaya çıkan artış oranı bulunacaktır.

Artış Tutarı = 119.407.394.000 – 117.191.161.000 = 2.216.233.000 TL.

Artış Oranı = 2.216.233.000 / 117.191.161.000 = % 1,89113

Daha sonra söz konusu artış oranı 31/12/2003 tarihli bilançoda görünen birikmiş amortisman tutarına uygulanacak ve düzeltilmiş birikmiş amortisman tutarı bulunacaktır.

Düzeltilmiş Birikmiş Amortisman Tutarı = 5.923.786.000 x 1,01891 = 6.035.804.793 TL.

Örnek 3(5)

1999 yılının Ocak ayında 20 milyar TL. na bir makine satın alınmıştır. Söz konusu makinenin alımında, 6 milyar TL. banka kredisi kullanılmış ve kullanılan kredi için toplam 12 milyar TL. finansman giderine katlanılmıştır. Makine her yıl yeniden değerlemeye ve azalan bakiyeler usulünde amortismana (normal amortisman oranı % 20) tabi tutulmuş, 163 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yer alan açıklamalar paralelinde makinenin finansmanında kullanılan krediye ilişkin katlanılan faiz giderlerinin tamamı maliyetle ilişkilendirilmiştir.

Yıllar itibariyle gerçekleşen finansman giderleri aşağıda gösterilmiştir.

1999 yılı için, 4.000.000.000 TL.

2000 yılı için, 4.000.000.000 TL.

2001 yılı için, 4.000.000.000 TL.

Anapara ve faiz ödemeleri, yıl sonlarında ve üç eşit taksitte gerçekleşmiştir. Bu verilere göre 31/12/2003 tarihli bilançoda yer alan söz konusu makinenin ve makineye ait birikmiş amortismanların düzeltilmiş tutarları aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

 

(1000 TL.)

 

Yıllar

Yeniden Değerl. Önc. Mak. Maliyeti

Yeniden Değerleme Oranı (%)

Yeniden Değerlenmiş Makine Maliyeti

Finansman Gid.Eklenmiş Yen. Değ. Mak.Maliyeti

Üzerinden Amortisman Ayrılacak Tutar

Cari Yıl Amort. Gideri

Birikmiş Amort.

ROFM

1999

24.000.000

 

24.000.000

24.000.000

24.000.000

9.600.000

9.600.000

3.436.676

2000

24.000.000

56,00%

37.440.000

41.440.000

41.440.000

10.985.600

25.961.600

1.306.391

2001

37.440.000

53,20%

57.358.080

65.358.080

65.358.080

11.925.964

50.635.135

1.771.287

2002

57.358.080

59,00%

91.199.347

99.199.347