|
T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü
VERGİ USUL KANUNU SİRKÜLERİ /14
|
Konusu
|
: Enflasyon Düzeltmesi Uygulaması
|
|
Tarihi
|
: 01/02/2005
|
|
Sayısı
|
: VUK-14/2005-1/Enflasyon Düzeltmesi
Uygulaması-10
|
|
İlgili olduğu
maddeler
|
: Vergi Usul Kanunu Madde 17, Mükerrer Madde 298,
Geçici Madde 25,
5024 Sayılı Kanun Geçici
Madde 1, 5228 Sayılı Kanun Madde 59
|
1. Giriş
Bakanlığımıza intikal eden
olaylardan, 5024 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesinde yer alan
ihtiyarilikten yararlanmış olup da enflasyon düzeltmesi yapmamış olan
mükelleflerin 213 sayılı Vergi Usul Kanununun geçici 25 ve mükerrer 298 inci
maddelerine göre yapacakları enflasyon düzeltmesine ilişkin olarak aşağıdaki
açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.
2. Düzeltme Yapacak Olanlar ve
Düzeltmeye Tabi Tutulacak Mali Tablolar
Bilanço esasına göre defter
tutan gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinden 5024 sayılı Kanunun 5228
sayılı Kanunla değişik geçici 1 inci maddesine istinaden enflasyon düzeltmesi
yapmama yönündeki ihtiyarilikten yararlanmış olanların, 2004 yılının dördüncü
geçici vergi dönemi beyannamesinin verilme süresi olan 10/02/2005 tarihine
kadar düzeltme işlemini yapacakları, 02/08/2004 tarih ve (8) numaralı Vergi
Usul Kanunu Sirkülerinde belirtilmişti.
Gerek 2004 yılı ikinci geçici
vergi dönemi sonu itibariyle Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesine
göre enflasyon düzeltmesi şartlarının oluşmuş olması, gerekse de 5024 sayılı
Kanunun geçici 1 inci maddesindeki ihtiyarilik hükmünün sadece 2004 yılına
ilişkin geçici vergi dönemlerini kapsaması nedeniyle söz konusu
ihtiyarilikten yararlanarak 31/12/2003 tarihli bilançolarını düzeltmemiş olan
gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri, 31/12/2003 tarihli bilançolarını
Vergi Usul Kanununun geçici 25 inci, 31/12/2004 tarihli bilançolarını da
mükerrer 298 inci maddesine göre enflasyon düzeltmesine tabi tutacaklardır.
Anılan mükelleflerin, 2004 yılına ilişkin olarak ikinci, üçüncü ve dördüncü
geçici vergi dönemleri sonu itibariyle enflasyon düzeltmesi yapmalarına ve
geçici vergi beyanlarını enflasyon düzeltmesi yapılmış bilançolarına
dayandırmalarına gerek bulunmamaktadır.
3. Düzeltmeye İlişkin Kayıt
Zamanı
5024 sayılı Kanunun geçici 1
inci maddesi hükmünden faydalanarak 2004 takvim yılı ikinci, üçüncü ve
dördüncü geçici vergi dönemleri itibariyle enflasyon düzeltmesi yapmayan
mükelleflerin, 31/12/2003 ve 31/12/2004 tarihli bilançolarını 2004 takvim
yılına ilişkin yıllık gelir vergisi veya kurumlar vergisi beyannamelerinin
verilme tarihlerine kadar düzeltmeleri ve düzeltmelerin yapıldığı tarih
itibariyle de defter kayıtlarına intikal ettirmeleri Vergi Usul Kanununun
mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının (8) numaralı bendinin
Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden uygun görülmüştür.
4. Dördüncü Geçici Vergi Dönemi
Beyannamesi Ekinde Yer Alacak Bilanço
5024 sayılı Kanunun geçici 1
inci maddesinde yer alan ihtiyarilikten faydalanarak 2004 yılı geçici vergi
dönemlerinde düzeltme yapmayan mükelleflerin, 2004 yılı dördüncü geçici vergi
döneminde beyan edecekleri geçici vergi matrahlarını da 5024 sayılı Kanunla
yapılan değişiklikleri dikkate almaksızın, değişiklikten önceki hükümlere
göre tespit edebilmeleri mümkün bulunmaktadır. Bu nedenle, 2004 yılı dördüncü
geçici vergi döneminde de düzeltme yapmama yönündeki ihtiyarilikten
yararlanan mükelleflerin, 2004 yılı dördüncü geçici vergi dönemi beyannamesi
ekinde, anılan geçici vergi dönemine ait düzeltilmiş bilançoyu ekleme
zorunlulukları bulunmamaktadır.
Ancak mükellefler 2004 yılı
hesap dönemine ilişkin vergi matrahlarını, 31/12/2003 ve 31/12/2004 tarihli
düzeltilmiş bilançolara göre tespit edecek ve verecekleri gelir veya kurumlar
vergisi beyannamelerine düzeltilmiş 31/12/2003 ve 31/12/2004 tarihli
bilançolarını da ekleyeceklerdir.
5. Düzeltmenin Yapılması
2004 yılı geçici vergi
dönemlerinde düzeltme yapmayan mükellefler, (2004 takvim yılına ilişkin
yıllık gelir vergisi veya kurumlar vergisi beyannamelerinin verilme
tarihlerine kadar) 31/12/2003 tarihli bilançolarını Vergi Usul Kanununun
geçici 25 inci maddesine göre enflasyon düzeltmesine tabi tutacaklar,
01/01/2004 açılış kayıtlarının düzeltilmiş 31/12/2003 bilançosuna dayandığı
varsayımıyla 31/12/2004 tarihli bilançoya ulaşacaklar, 31/12/2004 tarihli
bilançolarını da Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesine göre
enflasyon düzeltmesine tabi tutacaklardır.
31/12/2004 tarihli bilançonun
düzeltilmesinde kullanılacak taşıma katsayısı, bilançonun ait olduğu aya
(Aralık 2004) ilişkin fiyat endeksinin, bir önceki hesap döneminin sonundaki
aya (Aralık 2003) ilişkin fiyat endeksine bölünmesiyle elde edilen katsayı
olacaktır.
6. Özel Hesap Dönemi Tayin
Edilen Mükellefler Açısından Düzeltme Şartlarının Gerçekleşmesi
Vergi Usul Kanununun mükerrer
298 inci maddesinin (A) fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan hükme göre
Devlet İstatistik Enstitüsünce Türkiye geneli için ilan edilen fiyat
endeksindeki artışın, içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde %
100’den ve içinde bulunulan hesap döneminde % 10’dan fazla olması halinde
mali tablolar enflasyon düzeltmesine tabi tutulacaktır.
Geçici vergi dönemlerinde bu
oranların tespitinde, son üç hesap dönemi yerine üçer aylık dönemlerin son
ayı dahil önceki otuz altı ay ve içinde bulunulan hesap dönemi yerine son on
iki ay dikkate alınacaktır. Bir hesap dönemi içindeki geçici vergi
dönemlerinin herhangi birinde düzeltme yapılması halinde takip eden geçici
vergi dönemlerinde ve içinde bulunulan hesap dönemi sonunda da düzeltme
yapılacaktır.
Enflasyon düzeltmesi yapma
şartları oluştuktan sonra fiyat endeksindeki artışın, mali tablo tarihi
itibariyle içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde % 100’den (%
100 dahil) ve içinde bulunulan hesap döneminde % 10’dan (% 10 dahil) daha az
olması halinde mali tablolar enflasyon düzeltmesine tabi tutulmayacak ve
enflasyon düzeltmesi yapma şartları sona ermiş olacaktır.
Hesap dönemi olarak takvim
yılını kullanan mükellefler takvim yılı geçici vergi dönemleri itibariyle,
özel hesap dönemi tayin edilen mükellefler ise kullandıkları özel hesap
dönemine ait geçici vergi dönemleri itibariyle söz konusu şartların
gerçekleşip gerçekleşmediğine bakacaklardır.
7. 2004 Yılının Dördüncü Geçici
Vergi Döneminin Beyan Süresi
2004 yılının dördüncü geçici
vergi dönemi beyannamesinin hazırlanma safhasına kurban bayramı tatilinin de
girmiş olması nedeniyle Vergi Usul Kanununun 5228 sayılı Kanunla değişik 17
nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden 2004 yılının dördüncü
geçici vergi dönemi beyanname verme süresi tüm geçici vergi mükellefleri için
15/02/2005 günü mesai saati sonuna kadar uzatılmıştır.
Duyurulur.
|
Kemal UNAKITAN
|
|
MALİYE BAKANI
|
|
|
|
|
|
