|
Konusu
|
:
Enflasyon
Düzeltmesi Uygulaması
|
|
Tarihi
|
:
02.08.2004
|
|
Sayısı
|
: VUK-8/2004-6/Enflasyon
Düzeltmesi Uygulaması-5
|
|
İlgili
olduğu maddeler
|
:
Vergi
Usul Kanunu Mükerrer Madde 298, Geçici Madde 25, 5024
Sayılı Kanun Geçici
Madde 1, 5228 Sayılı Kanun Madde 59
|
1.
Giriş
31/7/2004 tarih ve 25539
sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5228 sayılı Kanunun 59 uncu maddesiyle
değiştirilen 5024 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi uyarınca 31/12/2003
tarihli bilançolarını düzeltecek ve 2004 yılının geçici vergi dönemlerinde
enflasyon düzeltmesi yapacak olan mükelleflerin gerçekleştirecekleri işlemler
bu sirkülerin konusunu oluşturmaktadır.
2. 31/12/2003
Tarihli Bilançoların Düzeltilmesi ve 2004 Yılının Geçici Vergi Dönemlerinde
Enflasyon Düzeltmesi Yapılması
7/4/2004 tarih ve 4
sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Sirkülerinde, 5024 sayılı Kanunun geçici 1
inci maddesinde yer alan hükme göre dileyen mükelleflerin, 2004 yılının ilk
geçici vergi döneminde enflasyon düzeltmesi yapmayabilecekleri ve 31/12/2003
tarihli bilançolarını da bu dönemde enflasyon düzeltmesine tabi tutmayabilecekleri
açıklanmıştı.
Ancak, 5228 sayılı
Kanunun 59 uncu maddesiyle 5024 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi
değiştirilmiştir. Yapılan değişiklikle, 31/12/2003 tarihi (Kendilerine özel
hesap dönemi tayin edilenlerde 2004 yılında biten hesap döneminin sonu)
itibariyle aktif toplamı 7,5 trilyon Türk Lirasını veya hesap dönemine ait
ciroları toplamı 15 trilyon Türk Lirasını aşmayan mükellefler, dilemeleri
halinde (31/12/2003 tarihli bilançoları da dahil olmak üzere) 2004 yılına
ilişkin geçici vergi dönemlerinde enflasyon düzeltmesi yapmayabileceklerdir.
Bir başka deyişle anılan tarih itibariyle aktif toplamı 7,5 trilyon Türk
Lirasını ve hesap dönemine ait ciroları toplamı 15 trilyon Türk Lirasını aşan
(yani her iki limiti de geçen) mükelleflerin 2004 yılına ilişkin geçici vergi
dönemlerinde enflasyon düzeltmesi yapmaları zorunludur.
Madde hükmünde yer
alan aktif toplamı ibaresi, Vergi Usul Kanununun 175 ve mükerrer 257 nci
maddeleri uyarınca tespit edilen muhasebe standartlarına, tek düzen hesap planına
ve mali tabloların çıkarılmasına ilişkin usul ve esaslara uygun olarak
düzenlenmiş bilançonun aktifinde yer alan işletme varlıklarından oluşan net
aktifi; ciro toplamları ibaresi, aynı mevzuata uygun olarak düzenlenmiş gelir
tablosunda yer alan, satılan mal ya da hizmetler karşılığında alınan ya da
tahakkuk ettirilen tutarlardan oluşan gayri safi hasılatı ifade etmektedir.
Bu açıklamalar
çerçevesinde, maddede belirtilen limitlerden herhangi birini aşmayan
mükelleflerden dileyenler, 31/12/2003 tarihli bilançolarını 2004 yılının
ikinci geçici vergi döneminde enflasyon düzeltmesine tabi tutmaksızın, beyan
edecekleri geçici vergi matrahlarını Vergi Usul Kanununun 5024 sayılı Kanunla
değiştirilmeden önceki değerleme hükümleri ile Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar
Vergisi Kanununun bu Kanunla kaldırılan hükümleri ve Vergi Usul Kanununun 280
inci maddesinin bu Kanunla kaldırılan son fıkrasını dikkate alarak tespit
edeceklerdir. Bu yönde işlem yapanlar enflasyon düzeltmesi yapmadıklarını
beyannamelerinde belirteceklerdir. Beyanname verme süresi içinde bu hususu
bildirmeyen veya beyanname vermeyen mükelleflerin enflasyon düzeltmesine
ilişkin hükümleri dikkate almadıkları kabul edilecektir.
3. İlk Geçici Vergi
Döneminde Enflasyon Düzeltmesi Yapılması
2004 yılının 1 inci
geçici vergi döneminde 5024 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi hükmünden
faydalanmayarak 31/12/2003 tarihli bilançolarını düzelten mükellefler, 2004
yılının ikinci ve takip eden geçici vergi dönemleri itibariyle de enflasyon
düzeltmesi yapmaya devam edeceklerdir.
4. Enflasyon
Düzeltmesinin Kayıt Zamanı
· Gelir veya kurumlar
vergisi mükelleflerinden, 2004 yılı ilk geçici vergi döneminde 31/12/2003
tarihli bilançolarını düzelterek beyannamelerini 5024 sayılı Kanunla değişik
hükümler çerçevesinde verenler ile 5024 sayılı Kanunun 5228 sayılı Kanunla
değişik geçici 1 inci maddesinde belirtilen limitleri aşmaları nedeniyle
enflasyon düzeltmesi yapmak zorunda olan (veya aşmasa da ihtiyarilikten
yararlanmayıp düzeltme yapmak isteyen) mükelleflerin, 2004 yılının ikinci
geçici vergi dönemine ait beyannamelerinin verilme süreleri, 5228 sayılı
Kanunla değişik Vergi Usul Kanununun 17 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği
yetkiye istinaden 25/08/2004 günü mesai saati sonuna kadar uzatılmıştır.
Dolayısıyla beyanname verme süresi uzatılan vergilerin anılan tarihe kadar
ödenebileceği de tabiidir.
Bu nedenle anılan
mükellefler, ikinci geçici vergi dönemine ait beyannamelerinin verilme tarihi
olan 25 Ağustos 2004 tarihine kadar düzeltme işlemini yapacaklar ve düzeltmelerin
yapıldığı tarih itibariyle defter kayıtlarına intikal ettireceklerdir.
· Gelir veya kurumlar
vergisi mükelleflerinden, 5024 sayılı Kanunun 5228 sayılı Kanunla değişik
geçici 1 inci maddesinde yer alan limitleri aşmayan ve düzeltme yapmama
yönündeki ihtiyarilikten yararlanmak isteyenler ise 2004 yılının dördüncü
geçici vergi dönemi beyannamesinin verilme süresi olan 10 Şubat 2005 tarihine
kadar düzeltme işlemini yapacaklar ve düzeltmelerin yapıldığı tarih
itibariyle defter kayıtlarına intikal ettireceklerdir.
5. 2004 Yılı Geçici
Vergi Dönemlerinde Verilecek Geçici Vergi Beyannameleri Ekinde Yer Alacak
Bilanço
Gelir veya kurumlar
vergisi mükelleflerinden, 5024 sayılı Kanunun 5228 sayılı Kanunla değişik
geçici 1 inci maddesinde belirtilen limitleri aşmaları nedeniyle enflasyon
düzeltmesi yapmak zorunda olanlar, verecekleri geçici vergi beyannamelerine
(geçici vergi dönemine ait) düzeltilmiş bilançolarını da ekleyeceklerdir.
6. Özel Hesap
Dönemine Sahip Olanlar
Vergi Usul Kanununun
174 üncü maddesinde, kendisine özel hesap dönemi tayin edilenlerin ticari ve
zirai kazançlarının, hesap dönemlerinin kapandığı takvim yılının kazancı
sayılacağı belirtilmiştir. Diğer taraftan 5024 sayılı Kanunla Vergi Usul
Kanununa eklenen geçici 25 inci maddenin (k) bendine göre kendisine özel
hesap dönemi tayin edilen mükellefler için;
· 31/12/2003 tarihli
bilanço, 2004 yılı içinde biten hesap dönemi sonundaki bilançoyu,
· 2003 yılı hesap
dönemi, 2004 yılı içinde biten hesap dönemini,
· 1/1/2004 tarihi 2004
yılı içinde başlayan hesap döneminin başındaki tarihi
ifade etmektedir. Bu
nedenle kendisine özel hesap dönemi tayin edilmiş olan mükelleflerin, bu
sirkülerle yapılan açıklamaları, anılan tarihleri göz önünde bulundurarak
değerlendirmeleri gerekmektedir.
Duyurulur.
|
Kemal
UNAKITAN
|
|
MALİYE
BAKANI
|
|