|
5024
Sayılı Kanunun 5’inci maddesiyle eklenen geçici madde) |
|
|
Madde
No |
Geçici
Madde 25 |
|
Kapsam |
|
|
(5024
Sayılı Kanunun 5’inci maddesiyle eklenen geçici madde: Yürürlük;01.01.2004) 31.12.2003 tarihli bilançoda
yer alan parasal olmayan kıymetler aşağıdaki hükümlere göre, bu maddede hüküm
bulunmayan hallerde ise Vergi Usul Kanununun bu Kanunla değişik mükerrer 298
inci maddesinde yer alan hükümlere göre düzeltilir: a) Düzeltme işlemi, Türkiye
geneli için hesaplanan toptan eşya fiyatları genel endeksi göz önünde
bulundurularak Maliye Bakanlığınca belirlenen düzeltme katsayıları
kullanılarak yapılır. Düzeltme işlemi 1970 yılından itibaren uygulanır. Bu
yıldan önce aktif ve pasife giren kalemler 1970 yılında girmiş kabul edilir. b) Maddî duran varlıklar
maliyet bedeli, malî duran varlıklar ise alış bedeli üzerinden düzeltmeye
tâbi tutulur. c) Maddî duran varlıklar,
malî duran varlıklar ve özel tükenmeye tâbi varlıklar ile stokların maliyet
veya alış bedelleri içinde yer alan ve tevsik edilebilen reel olmayan
finansman maliyeti, ilgili varlığın maliyet veya alış bedelinden düşülür.
Mükelleflerin reel olmayan finansman maliyetini tevsik edememeleri halinde: 1) Son beş hesap dönemi
içinde aktife giren kıymetlerin maliyet bedeline dahil edilen finansman
giderlerinin reel olmayan kısımları; toplam finansman maliyetlerine, ilgili
döneme ait TEFE artış oranının dönem ortalama ticarî kredi faiz oranına
bölünmesi sonucunda belirlenen oranlar uygulanmak suretiyle bulunan tutar,
maliyet ve alış bedelinden düşülür. 2) Söz konusu beş hesap
döneminden önce aktife giren kıymetlerin maliyet bedeline dahil edilen
finansman giderleri maliyet veya alış bedellerinden düşülmez. 3) (5228 sayılı Kanunun
11'inci maddesiyle eklenen bent)Reel olmayan finansman maliyetinin tevsik
edilebilir olması halinde de (1) numaralı alt bentte belirtilen yöntem
kullanılabilir. Amortisman süresi bitmemiş olan kıymetlere ilişkin maliyet
veya alış bedelinden düşülen reel olmayan finansman maliyetinden amortisman
ayrılmamış tutar, 2004 ve sonraki dönemlerde, beş yılda ve eşit taksitte
dönem kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınır. d) Birikmiş amortismanlar,
ait oldukları kıymetin bilanço tarihindeki değerinde düzeltme sonrasında
ortaya çıkan artış oranı dikkate alınarak düzeltilir. e) Öz sermaye kalemlerinin
düzeltilmesinde, 1.1.2004 tarihinden önce ayrılan yeniden değerleme değer
artış fonu gibi fonlar öz sermayeden düşülür. Bu ve benzeri fonların
sermayeye ilavesi nedeniyle oluşan sermaye artışları sermaye artışı olarak
dikkate alınmaz ve enflasyon düzeltmesine tâbi tutulmaz. f) 2003 yılı hesap dönemine
ait beyannamede yer alan indirilemeyen geçmiş yıl malî zararları ile carî
dönem malî zararları matrahın tespitinde mukayyet değerleri ile dikkate
alınır. g) 31.12.2003 tarihli
bilançonun düzeltilmiş aktif toplamından düzeltilmiş sermaye, düzeltilmiş
hisse senetleri ihraç primleri ve düzeltilmiş hisse senedi iptal kârları ile
borç toplamının çıkarılması sonucu bulunan fark, geçmiş yıllar kâr/zararı
hesabında gösterilir. Bu şekilde tespit edilen geçmiş yıl kârı vergiye tâbi
tutulmaz, geçmiş yıl zararı ise zarar olarak kabul edilmez. Pasif kalemlere ait
enflasyon fark hesapları, herhangi bir suretle başka bir hesaba nakledildiği
veya işletmeden çekildiği takdirde, bu işlemlerin yapıldığı dönemlerin
kazancı ile ilişkilendirilmeksizin, bu dönemde vergiye tâbi tutulur. (5228
sayılı Kanunun 11'inci maddesiyle değiştirilen cümle) Ancak öz sermaye
kalemlerine ait enflasyon farkları düzeltme sonucu oluşan geçmiş yıl
zararlarına mahsup edilebilir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye
ilave edilebilir; bu işlemler kâr dağıtımı sayılmaz.(*) h) Sermaye Piyasası Kurulu
ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun yüksek enflasyon döneminde
malî tabloların düzeltilmesine ilişkin düzenlemelerine göre 31.12.2003
tarihli bilançolarını düzeltmek zorunda olan mükellefler, söz konusu
bilançolarını bu madde uyarınca yeniden düzeltmeyebilirler.(5228 sayılı
Kanunun 11'inci maddesiyle eklenen cümle) Ancak bu şekilde düzeltme
yapanlar, bu Kanuna göre ayrılabilecek tutardan fazla amortisman veya karşılık
ayıramaz. ı) Yıllara sarî inşaat ve
onarma işlerine ait maliyet ve istihkak tutarları ile ilgili olarak
31.12.2003 tarihinde oluşan düzeltme farkları işin bitiminde kâr/zarar
tutarının tespitinde dikkate alınmaz. j) 2004 yılı hesap
döneminden itibaren ilk defa bilanço esasına geçen mükellefler bu maddede yer
alan esaslara göre düzeltme yaparlar. k) Kendisine özel hesap
dönemi tayin edilen mükelleflerde; 31.12.2003 tarihli bilanço, 2004 yılı
içinde biten hesap dönemi sonundaki bilançoyu, 2003 yılı hesap dönemi, 2004
yılı içerisinde biten hesap dönemini, 1.1.2004 tarihi 2004 yılı içinde
başlayan hesap döneminin başındaki tarihi ifade eder. (*) (5228 sayılı
Kanunun 11'inci maddesiyle değiştirilmeden önceki şekli) Ancak öz sermaye
kalemlerine ait enflasyon fark hesapları kurumlar vergisi mükelleflerince
sermayeye ilave edilebilir, bu işlem kâr dağıtımı sayılmaz. |
|