1- Yeni Türk Lirası 01.01.2005 tarihinden itibaren kullanılmaya başlanacaktır.
2- 01.01.2005-31.12.2005 tarihleri arasında hem Türk
Lirası hem de Yeni Türk Lirası ve Yeni Kuruş tedavülde
olacaktır.
3- 01.01.2005 tarihinden itibaren ürün ve hizmetlerin
satış fiyatını gösteren etiketlerde hem Türk Lirası hem de Yeni
Türk Lirası yazılı olacaktır.
4- Elektronik Yazar Kasa kullanan mükellefler en geç
31.03.2005 tarihine kadar elektronik yazar kasalarını Yeni Türk Lirası’na uygun
hale getireceklerdir. (Mükelleflerin 31/07/2004 tarihinden itibaren kullanmak üzere satın
aldıkları ödeme kaydedici cihazlar için % 100’e kadar amortisman oranını
seçebilme imkanı getirilmiştir.)(31.12.2004 tarihine kadar bu değişikliğin
yapılmasını öneririm)
5- 01.01.2005 tarihinden
itibaren düzenlenecek tüm belgeler ve yapılacak muhasebe kayıtları sadece Yeni
Türk Lirası ve Yeni Kuruş üzerinden olacaktır. Ancak, en geç
31.03.2005 tarihine kadar ödeme kaydedici cihazlarını YTL ve YKr’u esas alacak
tarzda düzenleyememiş olan işletmelerin verecekleri yazar kasa fişleri TL
üzerinden düzenlenecektir. Bu fişlerdeki TL tutarlar YTL’na dönüştürülerek
kayıtlara alınacaktır.
6- En küçük para birimi 1 YKr
dur.YTL cinsinden yapılan işlemlerin sonuçlarında ve ödeme aşamalarında yarım
YKr ve üzerindeki değerler 1 YKr ’a tamamlanacağı için en küçük muhasebe ve
fatura değeri 1 YKr olacaktır.
7- 31.12.2004 tarihi sonuna
kadar düzenlenecek tüm belgeler (fatura, sevk irsaliyesi, vb) Türk Lirası
üzerinden düzenlenecek ve dönem sonu işlemleri dahil tüm muhasebe kayıtları
Türk Lirası üzerinden yapılacaktır. 31.12.2004 tarihli bilanço tutarları
Kanunda belirtilen değişim oranı esas alınarak 01.01.2005 tarihi itibariyle
Yeni Türk Lirasına dönüştürülecek ve dönüştürülen bu tutarlar açılış kayıtları
olarak muhasebeleştirilecektir.
8- İşletmeler 31.12.2004
tarihli bilanço hesaplarında yer alan TL değerleri 01.01.2005 tarihinde ilk
işlem olarak YTL para birimine dönüştüreceklerdir. Hesaplardaki toplam TL
tutarların YTL’na dönüşümünde bulunacak tutar ile alt hesapların daha sonra
ayrı ayrı dönüşümü halinde bulunacak tutarlar toplamı tamamlamalar
(yuvarlamalar) nedeniyle eşit olmayabilecektir. Bu nedenle, işletmeler tek
düzen hesap planına uygun bir şekilde defter-i kebir hesaplarında yer alan TL
tutarların YTL’na dönüşümü işlemlerine yardımcı hesapların varsa alt
hesaplarının, diğer bir ifadeyle hesap planlarının en son kırılımdaki
hesaplarının tek tek Yeni Türk Lirasına çevrilmesi suretiyle bulunan ana hesap
toplam tutarının muhasebe kaydını yapacaklardır.
9- 01.01.2005-31.12.2005
tarihleri arasında yeni çıkarılacak Yeni Türk Lirası banknotlar ve madeni
paralarla birlikte tedavül edeceği için; isteyen mükellefler her iki
para birimini Kasa hesabında açılacak YTL ve TL alt hesaplarında
izleyebileceklerdir.(Kasada ne kadar YTL ve ne kadar TL olduğunu görmek için)
10- 01.01.2005
tarihinden önce satılan ve faturası TL üzerinden düzenlenmiş malların bu
tarihten sonra iade edilmesi halinde, faturadaki tutarlar YTL’na dönüştürülerek
hesaplara alınacak ve düzenlenecek iade faturaları YTL para birimi üzerinden
düzenlenerek muhasebe kaydı yapılacaktır.
11-
Mal ve
hizmet teslimlerine ilişkin olarak düzenlenecek fatura veya fatura yerine geçen
belgelerde;
a- Aynı orana
tabi birden fazla mal veya hizmet bedeli gösterildiğinde Katma Değer Vergisi
(KDV) aynı orana tabi mal ve hizmetlerin matrah toplamları dikkate alınarak
hesaplanacaktır.
b-
Farklı
orana tabi mal ve hizmetlerin aynı faturada gösterilmesi halinde KDV her bir
oranın matrah toplamı dikkate alınarak hesaplanacaktır.
Örnek
:
|
Mal
Cinsi |
|
Tutar (YTL) |
KDV % |
KDV Tutarı |
|
A
Malı |
|
123,45 |
8% |
9,88 |
|
B
Malı |
|
100,45 |
8% |
8,04 |
|
C
Malı |
|
231,14 |
18% |
41,61 |
|
D
Malı |
|
117,10 |
18% |
21,08 |
|
Toplam
Mal Bedeli |
|
572,14 |
|
|
|
|
Matrahı |
KDV Tutarı |
|
|
|
%
8 KDV (A+B Malı) |
223,90 |
17,91 |
|
|
|
%
18 KDV (C+D Malı) |
348,24 |
62,68 |
|
|
Toplam
KDV
|
|
80,59 |
|
|
Örnekte görüleceği üzere,
%8 ve %18 KDV oranına tabi malların matrah toplamları dikkate alınarak
hesaplanacak KDV 80,59 YTL olacaktır.
12- 01.01.2004-31.12.2004 dönemine ilişkin Vergi
İade Zarfları; ücretliler ve emekliler tarafından Türk lirası olarak düzenlenecektir.
1- 2005 yılında TL üzerinden
düzenlenen poliçe, bono ve çekler geçerli olacaktır.
2- Bu kapsamda, çek; TL ve
YTL olarak birlikte düzenlenmiş ve aynı tutarı gösteriyorsa geçerli olacak ve
fakat aynı tutarı göstermiyorsa kural olarak yazı ile ifade edilen değere
itibar edilecektir.
3- 1/1/2005 tarihinden sonra
da eski çek karnelerinin kullanılmasına hukuki bir engel bulunmamaktadır. Eski
çek karnelerinde bulunan TL ve Türk Lirası
ibareleri keşideci
tarafından YTL ve Yeni Türk Lirası’na göre düzeltilerek, paraflanmak suretiyle
de kullanılabilecektir.
4- 1/1/2005'den önce Yeni
Türk Lirası (YTL) üzerinden keşide edilen bir çek, 1/1/2005'den önce ibraz
edilirse; YTL, tedavülde olmadığından bankalarca ödeme yapılamayacaktır.
5- 1/1/2005'den önce TL
üzerinden keşide edilen bir çek, 1/1/2005'den(bu tarih dahil) sonra ibraz
edilirse; Kanun'un 3.maddesi uyarınca kıymetli evrak ve
hukuki sonuç doğuran diğer
belgeler ile ödeme ve değişim araçlarında TL’ye yapılan atıflar 2. maddede
belirtilen değişim oranında YTL’ye yapılmış
sayılacağından, çek YTL
üzerinden işlem görecektir.
6- 1/1/2005'den önce YTL
üzerinden keşide edilen bir çek, 1/1/2005'den (bu tarih dahil) sonra ibraz
edilirse; çekin ibraz süresi 1/1/2005 tarihinden sonrası ise YTL olarak
ödenebilecektir.
7- 1/1/2005'den (bu tarih
dahil) sonraki keşide tarihli, TL üzerinden keşide edilmiş bir çek,
1/1/2005'den önce ibraz edilirse; çeklerin ibraz edildiğinde
ödenmesi kuralı ve söz
konusu dönemde tedavül gücüne sahip tek para biriminin TL olması karşısında bu
çek TL olarak ödenecektir.
8- 1/1/2005'den(bu tarih
dahil) sonra YTL üzerinden keşide edilen bir çek, 1/1/2005'den (bu tarih dahil)
sonra ibraz edilirse; bu çek Kanun uyarınca YTL
üzerinden işlem görecektir.
9- 1/1/2005'den(bu tarih
dahil) sonra TL üzerinden keşide edilen bir çek, 1/1/2005'den (bu tarih dahil)
sonra ibraz edilirse; Kanun'un 3.maddesi uyarınca
kıymetli evrak ve hukuki
sonuç doğuran diğer belgeler ile ödeme ve değişim araçlarında TL’ye yapılan
atıflar 2. maddede belirtilen değişim oranında YTL’ye yapılmış sayılacağından,
anılan çek YTL üzerinden işlem görecektir.
10- 1/1/2005'den (bu tarih
dahil) sonraki keşide tarihli, YTL üzerinden keşide edilmiş bir çek, 1/1/2005'den
önce ibraz edilirse; YTL, tedavülde olmadığından bankalarca söz konusu çeke
ödeme yapılamayacaktır.