|
1. Giriş
4842 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununda yapılan
değişiklikle ücret gelirlerinin vergilendirilmesinde özel gider indirimi
uygulaması kaldırılarak, bunun yerine vergi indirimi uygulaması
getirilmiştir.
Gerçek ücretlerin vergilendirilmesinde, mükellefin kendisi, eşi
ve çocukları ile ilgili eğitim, sağlık, gıda, giyim ve ikamet edilen konuta
ait kira harcamalarının yıllık toplam tutarı üzerinden hesaplanacak
indirimin ücretlinin ertesi yılda ödenecek gelir vergisinden mahsup
edilmesi esasına dayanan vergi indirimi uygulaması ile ilgili açıklama ve
düzenlemeler bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
2. Yasal Düzenleme
Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 121 inci maddesinde yer alan
ücretlilerde vergi indirimine ilişkin düzenleme aşağıdaki gibidir:
“Mükerrer Madde 121- Gerçek ücretlerin vergilendirilmesinde,
mükellefin kendisi, eşi ve çocukları ile ilgili eğitim, sağlık, gıda, giyim
ve ikamet edilen konuta ait kira harcamalarının yıllık toplam tutarının;
- 3 milyar liraya kadar % 8'i,
- 6 milyar liranın 3 milyar lirası için % 8'i, aşan kısmı için
% 6'sı,
- 6 milyar liradan fazlasının, 6 milyar lirası için % 7'si,
aşan kısmı için % 4'ü,
***Gelir Vergisi Kanunu Mükerrer 121'inci
maddesinde yer alan Ücretlilerde Vergi İndirimi uygulamasında esas
alınan tarife 2006 yılı harcamalarına uygulanmak üzere aşağıdaki
şekilde yeniden belirlenmiştir.
-3.600 YTL ye kadar %8
-7.200 Yeni Türk Lirasının 3.600 YTL için %8'i, aşan kısmı için %6'sı,
-7 .200 Yeni Türk liradan fazlasının, 7.200 Yeni Türk Lirası için %7'si,
aşan kısmı için %4'ü.
Ücretlinin ertesi yılda ödeyeceği gelir vergisinden
mahsup edilir veya işverenler aracılığı ile kendisine nakden iade edilir.
Şu kadar ki; harcamaların Türkiye'de yapılması, gelir veya
kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınan
belgelerle tevsik edilmesi ve bu belgelerin işverene verilmesi şarttır. Mahsup
hakkı kazanılan tutarın hesaplanmasında dikkate alınan harcama tutarı,
vergi matrahının toplamını geçemez.
Ücretlilerin harcama belgelerinin işverene ibrazı, beyanı ve
verginin mahsup veya iadesine ilişkin süreleri tespit etmeye, iadeyi nakden
veya mahsuben yaptırmaya uygulamanın usul ve esaslarını belirlemeye Maliye
Bakanlığı yetkilidir.”
3. Uygulamadan Yararlanacak Olanlar
Vergi indirimi uygulamasından ücretleri gerçek usulde
vergilendirilen ücretliler yararlanabilecektir.
Ücretleri diğer ücret kapsamında vergilendirilen hizmet erbabı
ile gelir vergisine tabi diğer gelir unsurlarını elde edenlerin vergi
indirimi uygulamasından yararlanmaları mümkün değildir. Ücretleri gerçek
usulde vergilendirilenler, ücret dışında kalan gelir unsurları için vergi
indirimi uygulamasından yararlanamayacaklardır.
4. Uygulamadan Yararlanacak Olan Harcamalar
4.1. Vergi İndiriminden Yararlanacak Harcama Grupları
Vergi indirimi uygulamasında, mükellefin kendisi, eşi ve
çocukları ile ilgili eğitim, sağlık, gıda, giyim ve ikamet edilen konuta
ait kira harcamaları dikkate alınacaktır. Bu yönüyle vergi indirimi
uygulamasının, yürürlükten kaldırılmış olan özel gider indirimi
uygulamasından bir farkı bulunmamaktadır.
Yapılan harcamaların ücretlinin kendisi, eşi ve çocukları
tarafından yapılması ve satın alınan mal ve hizmetlerin bunlar tarafından
tüketilmesi gerekmektedir. Ücretlinin ücreti ile mütenasip olmayan mal ve
hizmetler için yapılan harcamalar vergi indirimine konu teşkil
etmeyecektir.
Vergi indirimine esas alınacak harcamalara ilişkin genel
bilgiler aşağıda yer almaktadır.
Eğitim Giderleri
Eğitim ve öğretim kurumları, anaokulu, kreş ve dershanelere
eğitim amacıyla yapılan ödemeler ile eğitim amaçlı kurs ücretleri, okul
servis ücretleri, kitap ve kırtasiye alımları için yapılan harcamalar ile
öğrencilerin özel yurt ve pansiyonlarda kalmaları durumunda ödenen tutarlar
vergi indirimine esas alınacaktır.
Sağlık Giderleri
Teşhis ve/veya tedavi sürecinde yapılan sağlık harcamaları
(muayene, tahlil, ameliyat, fizik tedavi ve hastane giderleri ile ilaç,
sağlık malzemesi, gözlük ve lens alımları gibi) vergi indirimine konu
teşkil edecektir.
Bu harcamaların bir kısmının işverenlerce karşılanması halinde,
ücretlinin kendisinin karşıladığı harcama tutarı vergi indirimine konu
olacaktır.
Gıda Giderleri
Gıda giderlerinden, her türlü yiyecek ve içecek için yapılan
harcamaların anlaşılması gerekir. Ancak sigara ve alkollü içkiler bu
kapsamda değerlendirilmeyecektir.
Evlerde beslenen kuş, kedi, köpek gibi hayvanlar için alınan
yem, mama ve sair gıda maddelerine dair harcamalar gıda giderleri kapsamına
girmeyecek ve vergi indirimine konu teşkil etmeyecektir.
Giyim Giderleri
Giyim giderlerinden, iç ve dış giyime yönelik malların satın
alınması için yapılan harcamalar ile bunların dikim, tamir ve onarımı için
yapılan harcamaların anlaşılması gerekmektedir.
Kira Giderleri
İkamet edilen konut için yapılan kira ödemeleri vergi
indiriminden yararlanacaktır. Peşin ödenen kira bedelleri ilgili olduğu
dönemlerde dikkate alınır.
4.2. Harcamanın Türkiye’de Yapılması ve Belgelendirilmesi
Yukarıda sayılan harcamaların vergi indirimine konu olabilmesi
için harcamaların Türkiye'de ve gelir veya kurumlar vergisine tabi olan
mükelleflerden yapılması gerekmektedir. Diğer bir ifade ile vergi
indirimine konu olan harcamaların gelir veya kurumlar vergisine tabi
olmayan kişi veya kurumlardan yapılması halinde bu harcamalar, vergi
indirimine konu teşkil etmeyecektir.
Kurumlar Vergisi Kanununun 7 nci maddesi veya kendi özel kanunlarında
yer alan hükümlerde kurumlar vergisi muafiyeti tanınan kurumlardan yapılan
harcamalar, vergi indirimine konu harcama olarak kabul edilmeyecektir. Öte
yandan, tüzel kişilikleri itibariyle kurumlar vergisi mükellefi olmayan
dernek ve vakıfların, kurumlar vergisi mükellefi olan iktisadi
işletmelerinden sağlanan vergi indirimine konu mal ve hizmetler için
yapılan harcamalar vergi indirimine konu olacaktır.
Aynı şekilde genel, katma ve özel bütçeli kurumlardan yapılan
eğitim, sağlık ve gıda harcamaları bu kapsamda değerlendirilmeyecek ve bu
harcamalar vergi indirimine konu edilmeyecektir. Örneğin, kurumlar
vergisinden muaf olan genel ve katma bütçeli dairelere ait kreş,
konukevleri ve bunların kantinlerinden yapılan harcamalar da vergi
indirimine konu edilmeyecektir. Kamu kurum ve kuruluşlarına yapılan kira
ödemeleri de bu nitelikte kabul edilecektir.
Mal ve hizmetlerin alındığı gelir veya kurumlar vergisi
mükelleflerinin kazancının, kısmen veya tamamen vergiden istisna edilmiş
olmasının vergi indirimi uygulamasına etkisi yoktur. Dolayısıyla, bu
mükelleflerden yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin harcamalar vergi
indirimine konu olacaktır.
Örnek 1 – Özel bir şirkette ücretli olarak çalışmakta
olan (A) şahsının, vakıf üniversitesinde öğrenim gören çocuğu için ödediği
okul ücreti, anılan üniversitenin kurumlar vergisi mükellefi olmaması
nedeniyle vergi indirimine konu harcama olarak kabul edilmeyecektir.
Örnek 2 – Türkiye’de kurulmuş (A) Anonim Şirketinde
çalışmakta olan ücretlinin, Kıbrıs’taki gezisi sırasında yapmış olduğu gıda
harcamaları Türkiye'de yapılmadığı için vergi indirimine konu olmayacaktır.
Örnek 3 - Sağlık Bakanlığına ve üniversitelere bağlı
hastanelerde yapılan sağlık harcamaları, hastane döner sermayesinin
kurumlar vergisinden muaf olması halinde vergi indirimine konu
olmayacaktır.
Örnek 4 – Bir bakanlık tarafından personeline tahsis
edilen lojman için ödenen kira bedeli, kamu kurumunun kurumlar vergisi
mükellefi olmaması nedeniyle vergi indirimine konu edilmeyecektir.
Örnek 5 - (A) Tüketim Kooperatifi, Kurumlar Vergisi
Kanununun 8 inci maddesinde yazılı şartlar çerçevesinde kurumlar vergisi
istisnasından yararlanmaktadır. Bu kooperatiften alınan giyim ve gıda
maddeleri için yapılan harcamalar, kooperatifin kurumlar vergisi mükellefi
olması halinde, vergi indirimine konu olacaktır.
Öte yandan, anılan tüketim kooperatifinin Kurumlar Vergisi
Kanununun 7/16 ncı maddesinde yer alan şartlar çerçevesinde kurumlar
vergisi muafiyetinden yararlanması halinde söz konusu harcamalar vergi indirimine
konu edilmeyecektir.
Örnek 6 - (B) Vakfı Özel Kolejine okul ücreti olarak
yapılan ödemeler, okulun vakfa bağlı iktisadi işletme olarak kurumlar
vergisi mükellefi olması nedeniyle eğitim gideri olarak vergi indirimine
konu olacaktır.
Örnek 7 - Devlet üniversitelerine
ödenen harç bedelleri, vergi indirimine konu olmayacaktır.
Örnek 8 - (A) Anonim Şirketi,
işletmekte olduğu özel ilköğretim okulundan 2004 yılında elde ettiği
kazancı için Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin 8 numaralı bendinde
yer alan istisnadan yararlanmaktadır. Bu okuldan alınan eğitim hizmeti için
yapılan harcamalar, anılan şirketin kurumlar vergisi mükellefi olması
nedeniyle vergi indirimine konu olacaktır.
Örnek 9 - (A) Derneğince açılan dil
kurslarına katılanların ödediği kurs ücreti, bu kursun derneğe bağlı
iktisadi işletme olarak kurumlar vergisi mükellefi olması nedeniyle vergi
indirimine konu olacaktır.
Örnek 10 - Devlete ait lisede
öğrenim gören çocuğun, okula geliş-gidişi için servis hizmeti veren ve
ticari kazancı basit usulde tespit edilen (A) şahsına ödenen servis ücreti,
eğitim gideri olarak vergi indirimine konu olacaktır.
4.3. Vergi İndirimine Konu Olacak Harcama
Belgeleri
Ücretliler vergi indirimine konu olan
harcamalarını, gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinden alacakları;
- Fatura,
- Serbest meslek makbuzu,
- Perakende satış fişi,
- Ödeme kaydedici cihazlara ait satış
(yazar kasa) fişi,
ile belgelendireceklerdir.
206 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel
Tebliğinde, kurumlar vergisinden muaf olan kurumların, düzenleyecekleri
belgelerde ve ödeme kaydedici cihazlara ait satış (yazar kasa) fişlerinde,
"Kurumlar Vergisinden Muaftır" ibaresine yer verilmesi gerektiği
belirtilmiştir. Bu ibarenin yer aldığı belgeler, vergi indirimine konu
edilmeyecektir.
Gerçek kişilerden yapılan kiralamalarda,
kira ödemesine ilişkin kira sözleşmesinin bir örneği ve banka dekontu, kira
ödemesinin nakden yapılması halinde ise ödemeye ilişkin mal sahibinin
vereceği belge ile kira sözleşmesinin bir örneği tevsik edici belge olarak
kabul edilecektir.
Belgelerin ücretlinin kendisi, eşi ve
çocukları adına düzenlenmiş olması gerekmektedir.Vergi indirimi
uygulamasında “çocuk” tabiri, yaş sınırına bakılmaksızın ücretli ile
birlikte oturan veya ücretli tarafından bakılan (gelir vergisine tabi
geliri bulunmayan; nafaka verilmek suretiyle bakılan, evlat edinilenler ile
ana ve babasını kaybetmiş torunlardan ücretli ile birlikte oturan) kişileri
ifade edecektir.
5. Vergi İndirimine Konu Olan Harcamalara
İlişkin Üst Sınır
Üzerinden vergi indirimi hesaplanacak
harcama tutarı, ücretlinin vergi indirimine konu harcamalarının yapıldığı
yıla ilişkin ücret matrahının yıllık toplamını aşamayacaktır.
Ücret gelirinin elde edildiği takvim
yılına ilişkin vergi indirimi kapsamına giren harcamalar, ücret gelirinin
elde edildiği dönemle ilişkilendirilmeksizin vergi indirimi uygulamasında
dikkate alınacaktır. Bu kapsamda, yıl içinde yeni işe giren, işten ayrılan,
emekli olan, ücretsiz izne ayrılan kişilere ait harcama belgelerinin
çalışılan dönemle sınırlı olmaksızın kabul edilmesi gerekmektedir.
6. Vergi İndirimi Tutarının Hesaplanması
Vergi indirimi, ücretlinin bir önceki yıla
ait yıllık toplam vergi matrahı tutarını aşmamak üzere, uygulama
kapsamındaki harcama tutarının; ilk üç milyar lirasına (3.000YTL) %8,
ikinci 3 milyar lirasına (3.000 YTL) %6 ve kalan tutara %4 oranı uygulanmak
suretiyle hesaplanacaktır.
Örneğin, 2004 yılı içinde elde ettiği
ücret gelirinin vergi matrahı 12.000.000.000 TL (12.000 YTL) olan ve ücret
matrahının tamamı kadar vergi indirimi uygulaması kapsamında harcama yapmış
bir ücretlinin hak kazanacağı vergi indirimi tutarı aşağıda gösterildiği
üzere 660.000.000 TL (660 YTL) olacaktır.
|
İlk 3 milyar lira için (3.000 YTL) X %8
|
240.000.000 TL (240 YTL)
|
|
İkinci 3 milyar lira için (3.000 YTL) X %6
|
180.000.000 TL (180 YTL)
|
|
Kalan 6 milyar lira için (6.000 YTL) X %4
|
240.000.000 TL (240 YTL)
|
|
Toplam
|
660.000.000 TL (660 YTL)
|
Veya
|
İlk 6 milyar lira için (6.000 YTL) X %7
|
420.000.000 TL (420 YTL)
|
|
Kalan 6 milyar lira için (6.000 YTL) X %4
|
240.000.000 TL (240 YTL)
|
|
Toplam
|
660.000.000 TL (660 YTL)
|
7. Vergi İndiriminin Uygulanması
7.1. Ücretliler Tarafından Yapılacak
İşlemler
Ücretliler bir takvim yılı boyunca yaptıkları
vergi indirimine konu harcama tutarlarını, ertesi takvim yılının 20 Ocak
tarihinin mesai saati sonuna kadar örneği ekli "Ücretlilerde Vergi
İndirimine Ait Bildirim" (Ek:l) ile işverenlerine beyan edeceklerdir.
Bu bildirimin "vergi indirimine esas belgeler" ile ilgili arka
yüzü doldurulurken, harcama belgelerinin 50'den fazla olması halinde,
bildirimin arka yüzünün fotokopisi çekilerek, her bir belgenin
yazılabileceği kadar yaprak kullanılabilecektir.
Ücretliler bu bildirimde, yıllık harcama
toplamının bir önceki yıl vergi matrahını aşmayan tutarını
göstereceklerdir. Harcama tutarının bir önceki yıl vergi matrahını aşması
halinde, indirime esas tutar olarak vergi matrahı esas alınacaktır.
7.2. İşverenlerce Yapılacak İşlemler
İşverenler, ücretliler tarafından
kendilerine verilen bildirimi ve harcama belgelerini 20 Ocak tarihine kadar
alacaklardır. İşverenler kendilerine ibraz edilen harcama belgelerinin
geçerli belge olup olmadığını, harcamanın vergi indirimi kapsamına girip
girmediğini ve harcama toplamının doğru beyan edilip edilmediğini kontrol
edeceklerdir.
İşverenler, kendilerine ibraz edilen vergi
indirimine ait bildirimlerde yer alan harcama tutarını dikkate alarak, Ocak
ayı sonuna kadar örneği ekli "Vergi İndirimine Ait Bordro"yu
(Ek:2) düzenleyeceklerdir. Her bir ücretlinin yararlanacağı vergi indirimi
ayrı ayrı hesaplanarak bordroda gösterilecektir. İşverenler bu bordroyu,
fiilen çalışan ücretliler için ayrı, emekli olanlar, işten ayrılıp başka
bir işveren nezdinde çalışmayanlar ile vefat edenler için ayrı
düzenleyeceklerdir.
İşverenler kendilerine ibraz edilen
bildirim ve harcama belgelerini tarh zaman aşımı süresi içinde saklamak ve
istenildiğinde vergi incelemesine yetkili olanlara ibraz etmek
zorundadırlar.
8. Vergi İndiriminin Gerçekleştirilmesi
İşverenler, Ocak ayı sonuna kadar
düzenleyecekleri vergi indirimine ait bordroda her bir ücretli için
hesaplayacakları vergi indirimi tutarını, Şubat ayından itibaren
ödeyecekleri ücretlerin gelir vergisinden mahsup edeceklerdir. Mahsup işlemi
her bir ücretli için ayrı ayrı yapılacaktır. Bir ücretliye ait mahsup
edilecek vergi indirimi, diğer ücretlilerin vergileriyle
ilgilendirilmeyecektir.
Bu mahsup işlemi için işverenler,
düzenledikleri ücret bordrosunda, "Vergi indiriminden doğan mahsup edilecek
gelir vergisi" başlığı altında bir sütun daha açacak ve mahsup
ettikleri vergi tutarını bu sütunda göstereceklerdir. Mahsup edilecek vergi
indirimi, ücretlinin o aydaki ücretinden kesilen gelir vergisinden fazla
olamayacaktır. Aşması halinde ise aşan kısım izleyen aylarda ödenen
ücretlerden kesilen gelir vergisinden mahsup edilecektir.
Ücretler üzerinden hesaplanan vergilerden
mahsup edilen vergi indirimi tutarları muhtasar beyannamede mahsuplar
arasında gösterilecek ve kalan tevkifat tutarı ödenecektir.
Muhtasar beyannamede vergi indirimi
tutarının mahsup edilebilmesi için mutlak suretle ücretlilere ödenmiş
olması gerekmektedir. Ücretlilere ödenmeyen tutarların mahsup edilmesi
halinde bu tutar işverenlerce muhtasar beyanname üzerinden eksik beyan
edilmiş ve ödenmemiş gelir vergisi olarak addolunacaktır.
Aşağıda vergi indiriminin
gerçekleştirilmesinde muhtasar beyanname veren ve vermeyen işverenler
tarafından yapılacak işlemler örnekler aracılığıyla belirtilmiştir.
8.1. Muhtasar Beyanname Vermeyen
İşverenlerin Yapacağı İşlemler
Genel bütçeye dahil olan daireler,
yaptıkları gelir vergisi tevkifatı için Gelir Vergisi Kanununun 100 üncü
maddesine göre muhtasar beyanname vermemektedir. Bu daireler, hak kazanılan
vergi indirimi tutarını Şubat ayından itibaren ödeyecekleri ücretler
üzerinden tevkif edeceği vergiden mahsup edecektir. Dolayısıyla,
ücretlilere mahsup edilen vergi tutarı kadar ödeme yapmış olacaklardır.
Mahsup işlemi sonunda arta kalan vergi indirimi tutarı, müteakip aylarda
aynı esaslar çerçevesinde indirilmeye devam edilecektir.
Örnek: (A) Bakanlığında çalışan
ücretli (B)'nin, 2004 dönemine ilişkin toplam vergi matrahı 6.000.000.000
TL (6.000 YTL) dir. Bu döneme ilişkin vergi indirimine konu harcamalarının
tutarı 5.000.000.000 TL (5.000 YTL)’dir.
Bu ücretli, harcamalarının toplamı olan
5.000.000.000 TL (5.000 YTL)’yi, "Ücretlilerde Vergi İndirimine Ait
Bildirim" ile 20/1/2005 tarihine kadar işverenine beyan etmiş ve
harcama belgelerini bildirimine eklemiştir. İşveren (A) Bakanlığı, ücretlinin
kendisine bildirdiği harcama tutarını dikkate alarak "Vergi İndirimine
Ait Bordro"yu 2005 yılı Ocak ayı sonuna kadar aşağıdaki şekilde
düzenleyecektir.
(İşveren 2004 yılı için TL cinsinden
verilen harcama belgelerinin toplam tutarını YTL’ye çevirerek işlem
yapacaktır.)
Bu ücretlinin vergi indirimi bordrosunda
yer alacak tutarlar aşağıdaki şekilde gösterilecektir.
|
- Ücretlinin 2004 Yılı Vergi Matrahı Toplamı
|
6.000
YTL
|
|
-
Vergi İndirimine Konu Harcama Tutarı
|
5.000
YTL
|
|
- Vergi İndirimine Konu Olacak Tutar
- Hesaplanan Vergi İndirimi Tutarı
3.000 YTL X %8=240 YTL
2.000 YTL X %6=120 YTL
|
5.000 YTL
360 YTL
|
Muhtasar beyanname vermek zorunda olmayan işveren,
toplam vergi indirimi tutarını, 15/2/2005 tarihinde (B)’ye ödeyeceği ücret
üzerinden tevkif edeceği vergiden mahsup edecektir. Başka bir ifade ile
işveren 15/2/2005 tarihinde mahsup edilen vergi indirimi tutarı kadar
(B)’ye daha fazla ödeme yapacaktır. Mahsup işlemi sonucu arta kalan vergi
indirimi tutarı müteakip aylarda mahsup edilecektir. Ücretlinin Şubat 2005
ayında aldığı ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisi 80 YTL olduğu
varsayımı altında yapılacak işlem aşağıda gösterilmiştir.
|
- 2005 Şubat Ayı Ücretinden Hesaplanan Gelir Vergisi
|
:
|
80
YTL
|
|
- Şubat Ayında Mahsup Edilecek Vergi İndirimi Tutarı
|
:
|
80
YTL
|
|
-
Ödenecek Gelir Vergisi
|
:
|
-
|
|
- Müteakip Aylarda Mahsup Edilecek Vergi İndirimi Tutarı
(360- 80 = 280 YTL)
|
:
|
280 YTL
|
8.2. Muhtasar Beyanname Veren İşverenlerin Yapacağı
İşlemler
Muhtasar beyanname veren işverenler, halen çalışmakta
olan ücretlileri ile ilgili olarak düzenleyecekleri vergi indirimi
bordrosunda, her ücretli için vergi indirimi tutarını hesaplayacaklardır. Bu
tutar Şubat ayından itibaren ödenecek ücretler üzerinden kesilen gelir
vergisinden mahsup edilmek suretiyle ücretlilere ödenecektir.
İşverenler, toplam vergi indiriminin o ayda mahsup
edilebilecek olan kısmını muhtasar beyannamenin mahsuplara ilişkin bölümünde
göstereceklerdir. Bu işverenler hak kazanılan vergi indirimi tutarını Şubat
ayından itibaren ödeyecekleri ücretler üzerinden tevkif edeceği vergiden
mahsup edecektir. Dolayısıyla, ücretlilere mahsup edilen vergi tutarı kadar
ödeme yapmış olacaklardır.
Mahsup işlemi sonunda arta kalan vergi indirimi
tutarı müteakip aylarda aynı esaslar çerçevesinde indirilmeye devam
edilecektir. Sözkonusu mahsup işleminin yapılabilmesi için vergi indirimi
tutarının, işverenlerce en geç o aya ait muhtasar beyannamenin verileceği
tarihe kadar ücretlilere ödenmesi gerekir. Vergi indirimi tutarı muhtasar
beyannamede tevkif suretiyle kesilen vergiler toplamından mahsup edilecek,
kalan tutar ilgili vergi dairesine ödenecektir.
Mahsup işleminin çeşitli nedenlerle takvim yılının
son ayına kadar yapılamaması halinde kalan tutar, Aralık ayına ait muhtasar
beyanname üzerinden mahsup edilecektir. Aralık ayına ait tevkif suretiyle
kesilen vergilerin vergi indiriminden doğan ve mahsubu yapılamayan vergi
alacağını karşılayamaması halinde, kalan tutar vergi dairelerince gerekli
inceleme yapıldıktan sonra işverenler aracılığı ile hak sahiplerine nakden
ödenecektir.
Örnek: (C) Anonim Şirketinde çalışan ücretli (D)’nin
2004 yılı gelir vergisi matrahı 10.000.000.000 TL (10.000 YTL) olup,
ücretli vergi matrahının tamamı kadar işverenine harcama belgesi ibraz
etmiştir. Ücretlinin Şubat ayında aldığı ücret üzerinden hesaplanan gelir
vergisi 150 YTL’dir.
Bu ücretlinin vergi indirimi bordrosunda görülecek
tutarlar aşağıdaki şekilde olacaktır.
|
- Ücretlinin 2004 Yılı Vergi Matrahı Toplamı
|
:
|
10.000
YTL
|
|
-
Vergi İndirimine Konu Harcama Tutarı
|
:
|
10.000
YTL
|
|
- Vergi İndirimine Konu Olacak Tutar
- Hesaplanan Vergi İndirimi Tutarı
(6.000 X %7 = 420 YTL)
(4.000 X %4 = 160 YTL)
|
:
|
10.000
YTL
580 YTL
|
|
-
Ücretlinin 2005 Şubat Ayı Hesaplanan Gelir Vergisi
|
:
|
150
YTL
|
|
- Şubat Ayında Mahsup Edilecek Vergi İndirimi Tutarı
|
:
|
150
YTL
|
|
- Müteakip Aylarda Mahsup Edilecek Vergi İndirimi Tutarı
(580-150 = 430 YTL)
|
:
|
430 YTL
|
Muhtasar beyanname vermek zorunda olan işveren, 580
YTL olarak hesap edilen vergi indirimi tutarını, 1/2/2005 tarihinden
itibaren ücretli (D)’nin aylık ücretleri üzerinden kesilen vergiye mahsup
edecektir. Diğer bir ifade ile işveren, Şubat ayında mahsup edilecek vergi
indirimi tutarı kadar ücretli (D)’ye ödeme yapacaktır.
İşveren, ücretlinin Şubat ayı ücretinden kesilen
gelir vergisinden mahsup ettiği vergiyi, ücret bordrosunda ayrıca
gösterecektir. Mahsuba rağmen arta kalan kısım müteakip ayların ücretinden
kesilecek gelir vergisinden mahsup edilecektir.
Örnek: İşveren (C)’nin
2005 yılının Şubat ayında ücretlilere yapılan 10.000 YTL ücret ödemesi
üzerinden tevkif suretiyle kestiği vergiler toplamı 1.500 YTL’dir. Aynı
işveren serbest meslek erbabına yaptığı 2.000 YTL tutarındaki ödemeden 440
YTL tutarında tevkifat yapmıştır. İşverenin çalışanları için düzenlemiş
olduğu vergi indirimine ait bordronun Şubat ayı sütununda mahsup edilecek
vergi indirimi tutarı toplamı ise 1.400 YTL olarak hesaplanmıştır.
İşveren Mart ayında vereceği muhtasar beyannamede;
ödemelerin gayrisafi tutarı toplamı 12.000 YTL, gelir vergisi kesintisi
tutarı toplamı 1.940 YTL, mahsup edilecek vergi indirimi tutarını ise 1.400
YTL olarak gösterecektir.
Beyannamenin tahakkuka esas icmal cetvelinde; matrah
12.000 YTL, tahakkuk eden vergi 1.940 YTL, mahsup edilen vergi indirimi
tutarı 1.400 YTL olarak gösterilecek, mahsup sonrası kalan tutar olan
(1.940 YTL – 1.400 YTL=) 540 YTL ise vergi dairesine ödenecektir.
9. Yıllık Beyanname Veren Ücretlilerde Vergi İndirimi
Uygulaması
9.1.Tevkifata Tabi Olmaması Nedeniyle Ücret Geliri
İçin Yıllık Beyanname Verilmesi
Gelir Vergisi Kanununun 95 inci maddesi gereği
ücretlerinden vergi tevkif usulü cari olmayan ve bu nedenle ücretlerini
yıllık beyanname ile beyan etmek zorunda olan ücretlilerde vergi indirimi,
bu kişilerin bağlı olduğu vergi dairesince gerçekleştirilecektir. Anılan
mükellefler vergi indirimine ait bildirimi ve harcama belgelerini yıllık
gelir vergisi beyanname verme süresi içinde bağlı olduğu vergi dairesine
vereceklerdir. Vergi dairesi bu bildirim üzerine; harcamaların vergi
indirimi konusuna girip girmediği, belgelerin geçerli belge olup olmadığını
kontrol ederek hesapladığı vergi indirimi tutarını Nisan ayı sonuna kadar
ücretliye nakden ödeyecektir. Ücretliye nakden iadesi gereken söz konusu
vergi indirimi tutarlarının öncelikle yıllık beyannamede tahakkuk eden
gelir vergisine mahsup edileceği tabiidir.
Öte yandan, tevkifata tabi olmayan ücretlerini yıllık
beyanname ile beyan etmek zorunda olan ücretliler bu beyannameye tevkif
suretiyle vergilendirilen ücretleri ile diğer gelir unsurlarını da dahil
etmeleri halinde vergi indirimi, yıllık beyannamede hesaplanan toplam gelir
vergisi matrahının, tevkifata tabi olmayan ücret gelirlerine isabet eden
kısmı dikkate alınarak hesaplanacaktır. Bu hesaplama [(Tevkif usulü cari
olmayan ücret matrahı X Toplam gelir vergisi matrahı)/ Toplam gelir]
formülüne göre yapılacaktır.
9.2. Birden Fazla İşverenden Ücret Alınması
Dolayısıyla Ücret Gelirinin Yıllık Beyanname İle Beyan Edilmesi
Vergi indirimi uygulaması işverenler aracılığıyla
gerçekleştirileceğinden tevkifata tabi ücretlerini yıllık beyanname ile
beyan eden ücretliler yıllık beyannamelerinde vergi indirimine ilişkin
olarak herhangi bir bildirimde bulunmayacaklardır.
Ücretlerinden vergi tevkifatı yapılan ve işverenler
aracılığı ile vergi indiriminden yararlanan mükelleflerin, tevkifata tabi
ücret gelirlerini yıllık beyannameye dahil etmeleri halinde, beyan edilen
gelir üzerinden hesaplanan vergiden, yıl içinde kendisine ödenen ücret
üzerinden kesilen gelir vergisinin vergi indirimi mahsup edilmeden önceki
tutarı mahsup edilecektir. Böylelikle kaynakta vergileme sırasında
ücretliye ödenmiş olan vergi indirimi tutarlarının, yıllık beyanname
üzerinden yapılan vergileme sonucunda da ücretlide kalması sağlanmış
olacaktır.
10. Vergi İndirimi Uygulamasına İlişkin Diğer
Hususlar
10.1. Emeklilik Nedeniyle İşten Ayrılan Ücretlilere
Uygulanacak Vergi İndirimi
10.1.1.Vergi İndirimi Bildiriminin Verilmesinden Önce
Emeklilik Nedeniyle İşten Ayrılan Ücretliler İçin Yapılacak Uygulama
Emeklilik nedeniyle işinden ayrılan ücretliler, yıl
içinde vergi indirimine konu mal ve hizmet alımlarına ilişkin yaptıkları harcamalara
ait belgelerini (7) numaralı bölümde açıklanan esaslar ve süreler dahilinde
emekli oldukları işverene vereceklerdir.
Genel bütçeye dahil olan daireler, ayrı bir vergi
indirimi bordrosuna dahil ettikleri bu ücretliler için hazırlayacakları
tahakkuk müzekkeresi ve verile emrine dayanarak Şubat ayı içinde
emeklilerine hesaplanan vergi indirimi tutarını nakden ödeyeceklerdir.
Muhtasar beyanname veren işverenler ise emeklilik
nedeniyle işten ayrılanlar için hesapladıkları vergi indirimi tutarlarını,
Ocak ayına ait olup 20 Şubat akşamına kadar verilecek muhtasar beyanname
ile beyan edilen tevkif suretiyle kesilen vergilerden mahsup edeceklerdir. Bu
mahsuba rağmen arta kalan vergi indirimi tutarı, vergi dairesince
harcamaların vergi indirimi konusuna girip girmediği, belgelerin geçerli
olup olmadığı ve vergi indirimi tutarının doğru hesaplanıp hesaplanmadığı
hususlarının tespitine ilişkin gerekli incelemenin yapılmasını müteakip en
geç Mart ayı sonuna kadar muhtasar beyanname veren işverene nakden iade
edilecektir.
Mahsup edilen vergi indirimi tutarının işverenlerce
20 Şubat akşamına kadar hak sahiplerine nakden ödenmesi zorunludur. Nakit
iadenin ise vergi dairesinden nakden alındığı tarihten itibaren 3 gün
içinde hak sahiplerine ödenmesi gerekir.
Bu bölümde belirtilen esaslar işten ayrılan ancak bir
başka işveren nezdinde ücretli olarak çalışmayan ücretliler hakkında da
geçerlidir.
Örnek: İşveren (D)’nin 2005 yılı Ocak ayında
ödediği ücretlerden tevkif ettiği gelir vergisi tutarı 200.000 YTL’dir Bu işverenin
yanında çalışmakta iken 2004 yılı içinde emeklilik nedeniyle işten
ayrılanlarla ilgili olarak hesaplanan vergi indirimi tutarı 20.000 YTL’dir.
Bu işveren, 2005 yılı Ocak ayı ücretlerine ilişkin
olarak 20 Şubat akşamına kadar vereceği muhtasar beyannamede, beyan edilen
200.000 YTL tutarındaki tevkif edilmiş gelir vergisinden emeklilik
nedeniyle işten ayrılanlarla ilgili 20.000 YTL’lik vergi indirimi tutarını
mahsup edecek, mahsup sonucu kalan 180.000 YTL’yi ilgili vergi dairesine
ödeyecektir.Aynı şekilde 20 Şubat akşamına kadar vergi indirimi hak
sahibine ödenecektir.
10.1.2. Vergi İndirimi Bildiriminin Verilmesinden
Sonra Emeklilik Nedeniyle İşten Ayrılan Ücretliler İçin Yapılacak Uygulama
Vergi indirimine ait bildirimi işverene verdikten
sonra emekli olanların henüz yararlanılmamış bir vergi indirimi farkı varsa
bu tutar son ücret ödemesinin yapıldığı ayın muhtasar beyannamesinde mahsup
edilerek hak sahiplerine ödenecektir. Ancak, bu muhtasar beyannamede de
mahsup edilemeyen kısım ise vergi dairelerince harcamaların vergi indirimi
konusuna girip girmediği, belgelerin geçerli belge olup olmadığı ve vergi
indirimi tutarının doğru hesaplanıp hesaplanmadığı hususlarının tespitine
ilişkin gerekli incelemenin yapılmasından sonra hak sahibine işveren kanalıyla
nakden ödenecektir.
Genel bütçeye dahil olan daireler ise bu ücretlilere
ilişkin vergi indirimine ait kalan tutarı, tahakkuk müzekkeresi ve verile
emrine dayanarak emekli olanlara nakden ödeyecektir.
10.1.3. Vefat Eden Ücretliler İçin Yapılacak Olan
Uygulama
Vefat eden ücretlilerin vergi indirimine konu mal ve
hizmet alımlarına ilişkin yapmış oldukları harcamalara ait belgeler,
varislerin biri tarafından işverenden vergi dairesine hitaben yazılacak
vefat edenin o işyerinde çalıştığı döneme ait vergi matrahını belirten bir
yazıyla birlikte işverenin muhtasar beyanname yönünden bağlı olduğu vergi
dairesine vefat tarihinden itibaren 20 Ocak tarihine kadar olan süre içinde
herhangi bir tarihte verilecek ve bu belgeler üzerinde gerekli kontroller
yapıldıktan sonra belgelerin verildiği ayı izleyen ayın sonuna kadar vergi
dairesince kendilerine nakden ödenecektir. Başvuruda bulunan varis, veraset
ilamını ve diğer varislerden el yazısı ile kendisini yetkili kıldıklarını
belirten imzalı yazıları da ayrıca vergi dairesine ibraz edecektir.
Bildirimin verilmesinden sonra vefat eden ücretlinin
henüz yararlanılmamış vergi indirimi tutarı varsa bu tutar yukarıda
(10.1.2.) bölümündeki esaslar çerçevesinde hak sahiplerine ödenecektir.
10.2. İşveren Değiştiren Ücretlilerde Vergi İndirimi
Uygulaması
Bir işveren nezdinde ücretli olarak çalışmakta iken,
iş değiştirmek suretiyle başka bir işveren nezdinde çalışmaya başlayan
ücretliler, işveren değiştirdiği takvim yılına ilişkin vergi bildirimini en
son çalıştığı işverene verecektir.
Ancak bu ücretliler, daha önce çalıştığı işverenden
kendilerine ödenen ücretlerin vergi matrahını, bu matrahtan kesilen gelir
vergisini ve bu verginin beyan edilmiş (tahakkuk fişine bağlanmış) olduğunu
gösterir bir belgeyi alarak, en son çalıştığı işverene ibraz edecektir. Bu
yazının bir örneği yeni işveren tarafından eski işverenin muhtasar
beyanname yönünden bağlı olduğu vergi dairesine bir yazıyla
gönderilecektir. Bildirimin verildiği işveren, bu belgeleri de dikkate
alarak bu Tebliğin 8 inci bölümde açıklanan esaslara göre işlem yapacaktır.
10.3. Bildirimin Verilmesinden Sonra Mahsup İşlemi
Tamamlanmadan Başka Bir İşveren Nezdinde Çalışmaya Başlayanlarda Vergi
İndirimi Uygulaması
10.3.1. Muhtasar Beyanname Veren İşverenlerin Yanında
Çalışanlar
Bildirimin en son işverene verilmesinden sonra
ücretlinin buradaki işinden ayrılması başka bir işveren nezdinde çalışmaya
başlaması durumunda, ücretlinin vergi indirimine ait bildirimini vermiş
olduğu işvereninden; bir önceki yıl gelir vergisi matrahı, vergi indirimine
konu harcama tutarı, hesaplanan vergi indirimi tutarı ile o tarihe kadar
yararlanmış olduğu vergi indirimi tutarlarını aylar itibariyle belirten bir
yazıyı alarak yeni işverenine ibraz edecek ve bu işveren yararlanılmamış
olan kalan vergi indirimi tutarını ücretliye ödeyeceği ücretlerden kesilen
gelir vergisinden genel esaslar çerçevesinde mahsup edecektir. Bu yazının
bir örneği yeni işveren tarafından eski işverenin muhtasar beyanname
yönünden bağlı olduğu vergi dairesine bir yazıyla gönderilecektir.
10.3.2. Muhtasar Beyanname Vermeyen Genel Bütçeye
Dahil Olan Dairelerde Çalışanlar
Bildirimin işverene verilmesinden sonra ücretlinin
buradaki işinden ayrılarak genel bütçeye dahil olan dairelerde çalışmaya
başlaması durumunda, ücretlinin vergi indirimine ait bildirimini vermiş
olduğu eski işvereninden; bir önceki yıl gelir vergisi matrahı, vergi
indirimine konu harcama tutarı, hesaplanan vergi indirimi tutarı ile o
tarihe kadar yararlanmış olduğu vergi indirimi tutarlarını aylar itibariyle
belirten bir yazıyı alarak yeni işverenine ibraz edecek ve bu işveren
yararlanılmamış olan kalan vergi indirimi tutarını genel esaslar
çerçevesinde çalışanına ödeyeceği ücret üzerinden hesaplanan gelir
vergisinden mahsup edecektir.
10.4. Birden Fazla İşverenden Ücret Alan Ücretlilerde
Vergi İndirimi Uygulaması
Aynı zamanda birden fazla işverenden ücret alınması
halinde, ücretli her bir işverene vergi indirimine ait bildirimini ayrı
ayrı verecektir. Bu durumda her bir işveren kendi ödediği ücretlerin vergi
matrahlarını esas alarak, yukarıda açıklanan esaslara göre vergi indirimini
uygulayacaktır.
10.5. Üçer Aylık Dönemlerde Muhtasar Beyanname Veren
İşverenlerin Yanında Çalışan Ücretlilerde Vergi İndirimi Uygulaması
Bu işverenler, Şubat ayından itibaren vergi indirimi
uygulamasını dikkate almak suretiyle ücret ödemesinde bulunacaklardır. Vergi
indirimi tutarları, Ocak-Şubat-Mart aylarına ilişkin Nisan ayında verilecek
muhtasar beyannamede mahsup konusu yapılarak indirilmeye başlanacaktır. Muhtasar
beyannamede tevkif yoluyla kesilen vergiler toplamı üzerinden vergi
indirimi tutarı mahsup edilecektir.
10.6. Mükellefiyeti Sona Eren İşverenler Yanında
Çalışmış Olan Ücretlilere İlişkin Vergi İndirimi Uygulaması
10.6.1.Vergi İndirimine Ait Bildirim Verilmeden Önce
İşi Bırakan Mükellefin Yanında Çalışmış Olan Ücretlilerde Vergi İndirimi
Uygulaması
Çalıştığı işverenin mükellefiyetinin sona ermesi ve
tekrar ücretli olarak çalışmaması nedeniyle işverenleri aracılığıyla vergi
indiriminden yararlanamayan ücretliler, “Ücretlilerde Vergi İndirimine Ait
Bildirimi” 20 Ocak tarihine kadar eski işvereninin muhtasar gelir vergisi
beyannamesi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine vereceklerdir.
Vergi bildiriminin verildiği vergi dairesi;
ücretlinin ilgili yılda o işyerinde çalışıp çalışmadığı, çalıştığı döneme
ilişkin ücretlerinin vergi matrahı, bu ücretler üzerinden kesilen
vergilerin muhtasar beyanname ile beyan edilip tahakkuk ettirildiği, vergi
indirimine konu harcamaların vergi indirimi konusuna girip girmediği,
belgelerin geçerli belge olup olmadığı hususlarında yapacağı inceleme
sonucunda vergi indirimi tutarını hesaplayacak ve Mart ayı sonuna kadar
ücretliye nakden iade edecektir.
Tasfiye haline girmiş olan kurumlarda vergi indirimi
ile ilgili işlemler tasfiye memurlarınca yerine getirilecektir.
10.6.2. Vergi İndirimine Ait Bildirim Verildikten
Sonra İşi Bırakan Mükellefin Yanında Çalışmış Olan Ücretlilerde Vergi
İndirimi Uygulaması
Vergi indirimine ait bildirimin işverene
verilmesinden sonra işverenin işi bırakması ve ücretlinin başka bir işveren
nezdinde çalışmaması durumunda, mahsup edilmemiş vergi indirimi tutarı,
işverenin muhtasar beyanname yönünden bağlı olduğu vergi dairesi tarafından,
ücretlinin ilgili yılda o işyerinde çalışıp çalışmadığı, çalıştığı döneme
ilişkin ücretlerinin vergi matrahı, bu ücretler üzerinden kesilen
vergilerin muhtasar beyanname ile beyan edilip tahakkuk ettirildiği, vergi
indirimine konu harcamaların vergi indirimi konusuna girip girmediği,
belgelerin geçerli belge olup olmadığı ile vergi indirimi tutarının doğru
hesaplanıp hesaplanmadığı hususlarında yapacağı inceleme sonucunda
ücretliye nakden iade edilecektir.
Ücretlinin başka bir işveren nezdinde çalışmaya
başlaması halinde, vergi indirimi 8 inci bölümdeki açıklamalara göre
yapılacaktır. Ancak, yeni işveren ücretlinin eski işverenden getirmiş
olduğu yazının bir örneğini eski işverenin muhtasar beyanname yönünden
bağlı olduğu vergi dairesine bir yazı ekinde gönderecektir. Ücretlinin eski
işvereninden alması gereken yazıyı temin edememesi halinde, mahsup
edilemeyen vergi indirimi tutarı yukarıda belirtilen hususlarda yapılacak
inceleme sonucuna göre ücretliye vergi dairesince nakden iade edilecektir.
10.7. Bir Harcama Belgesinde Birden Fazla Harcama
Çeşidinin Yer Alması
Bir harcama belgesinde vergi indirimine konu olan ve
olmayan harcama çeşidinin olması halinde, vergi indirimine konu olmayan
harcamalar belge toplamından düşülerek, indirime konu olacak harcama tutarı
tespit edilecektir.
Aynı harcama belgesinde indirime konu olan birden
fazla harcama çeşidinin olması halinde, bu belge vergi indirimi
bildiriminde harcama cinsinden miktarı yüksek olan gruba ait harcama
belgesi olarak gösterilecektir.
10.8. Ücretlilerde Vergi İndirimine Ait Bildirim
Ücretlilerde Vergi İndirimine Ait Bildirim Ek:1’deki
örneğine uygun olarak çoğaltılıp kullanılabilecektir. Ancak, daha önce
kullanılmakta olan özel gider indirimine ait bildirimlerin 2005 yılında da
kullanılması mümkün bulunmaktadır. Özel gider indirimine ait bildirimin
kullanılması halinde, bu bildirimde yer alan tüm tablolar doldurulacak
ancak “Özel Gider İndirimi Hesaplama Tablo” sunda yer alan “Toplam
Harcamaların Özel Gider İndirimine Esas Olacak Tutar” bölümüne bir tutar
yazılmayacaktır.
11 . Vergi İndirimi Nedeniyle Tevkif Suretiyle
Kesilerek Ödenmesi Gereken Gelir Vergisinin Eksik Hesaplanması Halinde
Uygulanacak Cezai Müeyyideler
Genel bütçeye dahil daireler ile muhtasar beyanname
veren işverenlerin yanlarında çalışan ücretlilerin vergi indirimine konu
olan harcamalarını, sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belgeler
kullanmak veya belgelerde tahrifat yapmak veya diğer suretlerle yüksek
göstermeleri nedeniyle, vergi indirimi tutarının fazla hesaplanmasına neden
olmaları halinde, bu vergi ilgililerinden 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri
çerçevesinde ceza, faiz ve gecikme zammı uygulanmak suretiyle geri
alınacaktır.
11.1. Muhtasar Beyanname Vermeyen Genel Bütçeye Dahil
Dairelerde Çalışan Ücretlilerde Uygulanacak Cezai Müeyyideler
Genel bütçeye dahil dairelerde çalışan ücretlilerin
haksız yere vergi indiriminden yararlanmaları durumunda, iade edilen vergi
indirimi tutarı, ilgili saymanlıklarca saymanlığın bağlı bulunduğu vergi
dairelerine intikal ettirilecek ve vergi daireleri de bu tutarı
ücretlilerden ihbarname kuralına göre cezalı olarak tahsil edeceklerdir. Bu
vergi cezasından bu dairelerin tahakkuk memurları da müteselsilen sorumlu
olacaklardır.
11.2. Muhtasar Beyanname Veren İşverenlerin Yanında
Çalışan Ücretlilerde Uygulanacak Cezai Müeyyideler
İşverenler, yanlarında çalıştırdıkları ücretlilerin
ücretlerinden tevkif ettikleri vergilerin doğru olarak beyan edilip
ödenmesinden sorumludurlar. Bu nedenle işverenler, tevkif suretiyle kesilen
vergilerin eksik beyanı dolayısıyla yapılan ikmalen veya re'sen
tarhiyatlarda vergi aslı ile buna ilişkin cezalardan sorumludur. Bu
çerçevede işverenler, vergi indirimi dolayısıyla tevkif suretiyle kesilen
vergilerin eksik beyanından da sorumludurlar.
Ancak, ücretlilerin sahte veya muhteviyatı itibariyle
yanıltıcı belge kullandıklarının sabit olması halinde, işverenlerin bu
belgelere dayanarak eksik ödedikleri gelir vergisi için adlarına ikmalen veya
re'sen tarh edilen vergi aslı, ceza ve gecikme faizini, genel hükümler
çerçevesinde ücretlilere yansıtılabilecektir.
Öte yandan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 341 inci
maddesinde aynen aşağıdaki hükme yer verilmiştir.
"Vergi ziyaı, mükellefin veya sorumlunun
vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik
yerine getirmesi yüzünden verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya
eksik tahakkuk ettirilmesini ifade eder.
Şahsi, medeni haller veya aile durumu hakkında gerçeğe
aykırı beyanlar ile veya sair suretlerle verginin noksan tahakkuk
ettirilmesine veya haksız yere geri verilmesine sebebiyet vermek de vergi
ziyaı hükmündedir.
Yukarıdaki fıkralarda yazılı hallerde verginin
sonradan tahakkuk ettirilmesi veya tamamlanması veyahut haksız iadenin geri
alınması ceza uygulanmasına mani teşkil etmez."
Bu hükme göre, ücretlilerin ücretlerinden kesilen
gelir vergisinden mahsup edilen vergi indiriminin, mahsup işleminin
yapıldığı muhtasar beyannamenin verileceği tarihe kadar ücretliye nakden
ödenmesi gerekir. Aksi takdirde, ücretliye nakden ödenmeyen vergi indirimi,
işverenler tarafından haksız yere yapılan bir mahsup işlemi niteliği
taşıyacak ve tevkif suretiyle kesilen verginin bu tutar kadar olan kısmı,
muhtasar beyanname ile eksik beyan edilmiş olacaktır.
Bu nedenle,
yukarıda belirtilen tarihe kadar ücretliye nakden ödenmeyen vergi indirimi
o ayda eksik beyan edilmiş vergi tevkifatı olarak kabul edilerek, bu
vergiler için de işverenler hakkında cezalı tarhiyat işlemi yapılacaktır
|
