Hesap : 153

~153 TICARI MALLAR

Herhangi bir degisiklige tabi tutulmadan satmak amaciyla isletmeye alinan

ticari mallar (emtia) ve benzeri stok kalemleri bu grupta izlenir.

~Bolumlenmesi

Bu hesap bize gore ulkemiz muhasebe uygulamalarinda en cok kullanilacak

hesaplardan birini olusturmaktadir. Bu hesapta izlenmesi gereken unsurlar

sunlardir.

* Mallarin alis bedelleri,

* Mallarin maliyetini artiran alis giderleri, nakliye, sigorta, komisyon,

vb.

* Mallarin maliyetini azaltan unsurlar, alis iskontolari, alis indirimleri,

alis iskontolari, vb.

Satilmak uzere, alinan mallarla ilgili olarak, belirli donem sonlarinda

satici firmalar tarafindan, iskonto, indirim vb. adlarla verilen basari veya

miktar primleri, alici firma icin bir hasilat unsuru degildir. Soz konusu

unsurlarin 602 no.lu Diger Gelirler hesabina hasilat kaydedilmesi konusunda

cesitli gorusler mevcuttur. Bu gorusler daha cok Katma Deger Vergisi Kanunun

26 Seri no.lu Genel Tebliginde belirtilen "hizmet karsiligi" kavramindan

kaynaklanmaktadir. Oysa bu unsurlar, verilen bir hizmet karsiliginda elde

edilen bir hasilat degildir. Hizmet verilirken, hizmeti veren tarafindan mutlaka bir maliyete

katlanilir. Burada boyle bir sey soz konusu degildir. Bu unsurlar, belirli

bir donem boyunca alinan mallarin maliyetini azaltan unsurlardir. Dolayisiyla,

bir hasilat unsuru olarak degil, alinan mallarin maliyetlerini azaltici

nitelikte kabul edilmesi gerekir.

153 no.lu hesabin bolumlenmesi ile ilgili olarak buraya kadar anlatilan, soz

konusu mallarin maliyetinin tesbit edilmesine yoneliktir. Bu hesabin

bolumlenmesinde, isletmelerin sahip olduklari ticari mallarin turleri, tabi

olduklari KDV oranlari etkili olabilir. Dogal olarak, bunlardan hangilerinin ve

hangi oncelikte kullanilmasi gerektiginin kararini isletmelerin kendileri verecektir.

~Isleyisi

Satin alinan ticari mallarin maliyet bedelini artiran unsurlar, bu hesabin

borcuna, bu birimlerin maliyetini azaltan unusurlar ile bu birimlerin satilan

veya kullanilan kisimlari maliyet bedelleri ile bu hesabin alacagina

kaydedilir.